Shrapnel Charlie

******** TRANSLATION UNDER CONSTRUCTION **********************

Shrapnel Charlie

"The story of Ivan Sinnaeve"

In the village of St. Jean, now part of the city of Ypres, and situated about 5 km. from Pondfarm, Ivan Sinnaeve was born in 1953. As so many people of his generation he, as a child, spent hours listening to the stories of the older people about the Great War.
His grandfather, born in 1903, was an excellent storyteller and could endlessly talk about what he as a boy had experienced during those scary years.

Grandfather often expressed his hope that al those stories of what people inflicted on one another and of what they had to endure, would never be lost. Ivan so kept this in his mind but didn't know that so many years later he, unintentionally and unexptedly, would contribute to this wish. life went on.

Ivan grew up and became a carpenter. He got acquainted with a sweet woman, married her and togehter they had children. Quite a regular, average family that saw moments of worrying as well as joy as it occurs in so many homes

In 1991 however fortune changed. Due to an industrial accident, Ivan had to spend months in hospital. When being sent home finally, the doctors told him that from now on he never was to be without pain. Walking so became difficult too. With the help of a cane Ivan could walk just very short distances. Any further distance required the use of a wheelchair.
Resuming work was no out of the question. Dreams and planning the future so were redically changed.

During the summer of 1995 or 1996 something though happened that was to give the life of Ivan and Marie Claire a new and special turn. When having a walk in a town at the seaside, in the window of a toy shop, they saw a box that held all material needed to die-cast some five led soldier figurines.
To Ivan this appeared as something that could perhaps be useful to him, so the box was purchased. Very soon the small piece of lead was used up. The modelling company could provide maore of it but at a rather high cost.
Ivan then got an idea. Ever since years he had found lead shrapnel bullets in his garden, so he could use those to make figurines.
(cf. photo of Stijn and Olivier searching for lead bullets)
After a bit of practising he found out how to separate the lead and the dirt, also he learned how many different types of lead bullets there were.

One day a friend came for a visit at the very moment Ivan was making lead soldiers.
He then already had several matrixes for making soldiers, horses an guns.
" yes indeed" Ivan smiled, "I again am becoming a child, I play with toy soliers". The friend however responded: "Jee, if the English battlefield tourists wold see this, they would instantly want to have such figurine!".
This friend had a job and thus knew British visitiors of the war cemeteries
were eager to take a souvenir of the battlefields back home.

Though Ivan at first could hardly believe battlefield pilgrims would be pleased with his lead figurines, the idea grew.
He remembered what his late grandfather once entrusted: " take cazre people do not forget what once happened here and what people had to endure".

********************* TRANSLATION STILL TO BE CONTINUED **************************

En zo begon hij die loden figuurtjes te gebruiken om er soldaatjes uit de Eerste Wereldoorlog mee uit te beelden. Hij schafte zich matrijsjes aan om er de typische uitrustingen mee te kunnen maken en na verloop van tijd maakte hij ook zelf matrijsjes voor figuurtjes. Zijn leger groeide aan met Duitsers, Engelsen, Fransen, Shotten, Belgen, Indiers, Australiers, Amerikanen, soldaten te voet en soldaten te paard... En het bleef niet bij militairen. 'Notre Dame des Tranchees' ('Onze Lieve Vrouw van de Loopgraven'), zoals de soldaten haar noemden en op wiens bescherming ze hoopten en tot wie ze in hun ellende en angst om sterkte baden. Er volgden nog loden klaproosjes, het Victoria Cross, schaal modellen van oorlogsgedenktekens... Vrienden brachten hem allerlei (voor musea eerder oninterssante) vondsten van op de voormalige slagvelden om die te verwerken in zijn creaties: uniformknopen, gespen van riemen, kogelhulzen, kapotte rumkruiken, allerlei glaswerk... .

In zijn brein en via zijn handen ontstonden er inderdaad al meerdere prachtige creaties. Op een houten plank schikt hij de soldaten figuurtjes in een bepaald tafereel (soms gebaseerd op een bestaande foto uit de oorlog): Duitse troepen die aanvallen met een vlammenwerper, Australiers en Nieuw-Zeelanders die een boksmatch bijwonen, Belgische troepen die in hun loopgraaf aan de IJzer soldatenkunst vervaardigen, Schotse manschappen die Duitse krijgsgevangenen wegbrengen, de kerstverbroederingen tussen Duitse en Britse troepen in 1914, Duitse verkenners te paard, marcherende pelotons soldaten...

Met engelengeduld giet hij de figuurtjes (amper 5cm groot), boort gaatjes in de soldatenlijfjes om er dan de passende hoofdjes en armpjes op te lijmen. Plakt geweertjes en ranseltjes, schildert de hoofdjes (met snorretjes!) en uniformen in de correcte kleuren... En uit zijn grote voorraad aan kleine slagveldvondsten haalt hij de geschikte dingen om het decor voor de taferelen te maken.

Als de pijn hem vroeg in de morgen uit het bed jaagt, trekt hij zich terug in zijn werkplaats of in de keuken en concentreert hij zich op het gieten van soldaatjes, op het boren en het vijlen, op het schilderen en plakken... Hij denkt aan de ellende die de soldaten in het slijk van de Westhoek doorstonden... en hij voelt zijn eigen pijn minder. Of moeten we zeggen 'hij voelt zijn pijn anders?'

Hoeveel soldaatjes Ivan al maakte sinds hij ermee begon? Hij heeft ze niet geteld, maar het zijn er een kleine tweeduizend per jaar... Hoeveel wil hij er liefst maken? Dat weet hij wel: 55.000 - want op de Menenpoort in Ieper staan er ongeveer zoveel namen van Britse Soldaten dieop de slagvelden in het Ieperse vermist bleven.

 

 

"Weer ene die naar huis terugkeert..."

Ongeveer tweeduizend soldaatjes per jaar... Staan die allemaal bij Ivan thuis? Neen, die soldaatjes zitten al over heel de wereld verspreid!

Vooral via het doorvertellen aan elkaar komen meer en meer slagveldpelgrims te weten dat Ivan een unieke hobby heeft en zo gebeurt het steeds vaker dat buitenlanders aanbellen bij de rijwoning waar Ivan en Marie Claire wonen met de vraag of ze even een kijkje mogen nemen en of hij even kan demonstreren hoe hij uit die moordende loden kogels soldaatjes giet. En iedere keer toont Ivan hoe hij te werkt gaat en iedere keer staan de bezoekers met bewondering en vaak sprakeloos te kijken hoe weer een nieuwe soldaat-voor-de-vrede uit het matrijsje tevoorschijn komt. Met eerbied en vaak ontroerd houden ze de figuurtjes vast. En maar al te graag nemen ze het soldaatje mee naar hun land van herkomst.

En ook Ivan is dan iedere keer een tevreden man: "Dat is weer een soldaat die naar huis kan terugkeren." Het staat ook op het kaartje dat hij wel eens meegeeft met die soldaatjes: "This soldier was made with te lead of WW1 shrapnel shells that was found on the former battlefields of the Ypres Salient (Belguim)". "Lood dat ooit soldaten doode, werd hergoten tot een nieuwe soldaat die kan terugreizen naar zijn land van herkomst om er een boodschap van vrede te brengen" is de motivatie van Shrapnel Charlie, de man die deze figuurtjes maakt. Deze foto is een kunstwerkje dat ikzelf (stijn) heb gekregen van Shrapnel Charlie. Voor Ivan had ik enkele voetstukjes mogen maken van bunkerrestanten en als wederdienst kreeg ik dit prachtig werkje cadeau!

Soms gebeurt het dat Ivan voor bepaalde gelegenheden iets groters maakt(zie onderaan de pagina). Op herdenkingsplechtigheden, voor regimenten die naar de slagvelden op bezoek komen, voor families die speciaal naar het graf komen van een gesneuvelde (over)grootvader of (over)grootoom, creeert hij iets bijzonders dat hij dan als aandenken overhandigt. En zo kregen verschillende van zijn stukken al een ereplaats in een (regiments) museum, in een kazerne, in het kantoor van een hoogwaardigheidsbekleder of gewoon in de beste kamer van een of andere familie die hier naar een graf kwam zoeken.
Je vindt Ivan zijn werk in Belgie (natuurlijk), Frankrijk, Nederland, Duitsland, Engeland, Schotland, Ierland, Canada, De Verenigde Staten van Amerika, Australie, Nieuw-Zeeland, India... het lijstje is zeker niet volledig! Allemaal loden bolletjes die onder de vorm van soldaten weer naar hun thuisland terugkeerden! En voor het vti van Waregem maakte Ivan in 2002 een prachtig kruisbeeld.

"Shrapnel Charlie"

Engelstaligen kunnen zijn voornaam 'Ivan' wel uitspreken (al maken ze er Aiven van), maar zijn typische Vlaamse achternaam 'Sinnaeve' kunnen ze met de beste wil maar niet verstaanbaar door hun keelgat krijgen. Op zekere dag bedacht een Canadese bezoeker spontaan voor Ivan de naam 'Shrapnel Charlie'. Hij zei: "weet je, omdat je zoveel doet voor de Britten, zou jij eigenlijk een Engelse naam moeten hebben. Wel, omdat de helft van de Britten Charles heet - zelfs hun kroonprins heet Charles - zullen we je tot 'Charlie' dopen. En omdat je die figuurtjes uit schrapnelbolletjes maakt, maken we er meteen 'Shrapnel Charlie' van."
En sindsien draagt Ivan met trots zijn artiestennaam Shrapnel Charlie en alle Engelse bezoekers zijn opgelucht dat hun tong niet in een knoop hoeft te slaan door het uitspreken van zijn Vlaamse naam!

Shrapnel Charlie werd stilaan een bekende figuur. Verschillende binnenlandse en buitenlandse journalisten kwamen al langs om een stukje te schrijven voor een of andere krant of tijdschrift. Ook het populaire VRT- televisieprogramma "Afrit9" kwam in 2000 op bezoek en bracht een bijdrage over zijn loden figuurtjes.

Je kon het werk van Ivan bewonderen op gelegenheidstentoonstellingen in de IJzertoren van Diksmuide (juni-december 2002) en in het In Flanders Fields Museum van Ieper (oktober 200 april 2005). Wie het Memorial Museum Passchendaele 1917 (Zonnebeke) bezoekt, zal zien dat in de maguette van de puinen van de abdijkerk de soldatenfiguurtjes door Ivan gemaakt zijn. Vanzelfsprekend duikt ook op internet de naam 'Shrapnel Charlie' steeds vaker op.

Ivan kan een boek vullen met al die oorlogsverhalen en anecdotes over de bezoekers die hij al over de vloer kreeg. Of het boek er ook ooit komt, dat is maar de vraag. Een titel heeft Ivan wel al: "Tranen hebben geen nationaliteit"...

Wordt Ivan rijk van zijn werk? Ja, heel rijk en je kan het ook aan hem zien. Of... wacht even, voor je verder leest, moeten we eerst even iets duidelijk maken: als je nu denkt dat Ivan heel veel geld verdient met zijn soldaatjes, dan heb je het verkeerd voor. Ik bedoel niet dat soort rijkdom. Financieel wordt hij helemaal niet rijk, want de kleine vergoeding die hij vraagt voor een figuurtje is amper genoeg om de verf en het gas (voor het vlammetje om het lood te smelten) te betalen. En meestal krijgen 'speciale bezoekers' die dingen trouwens gratis. Ivan wil immers geen geld verdienen aan wat voor zoveel leed en gruwel heeft gezorgd. Hij waardeert het wel heel erg als zijn bezoekers hem nadien een prentkaart of foto sturen van waar zij wonen. Op die manier ziet hij waar zijn soldaatjes hun nieuwe thuis hebben gevonden! En heel vaak geven (of sturen) bezoekers of regimenten een typische (militaire) souvenier of een vlag van hun land om hun waardering en dankbaarheid te tonen. Maar Ivan heeft inderdaad een rijkdom verzameld: de vriendschap en de waardering van mensen van over de hele wereld, van alle rangen en standen. En dat is een onschatbare rijkdom die je ook moet verdienen!!!

In 2005 viel Ivan een grote eer te beurt: hij werd benoemd tot Ere-Brigadier van het Compentiecentrum Steunmaterieel en -Producten (CCMP), de legerafdeling die gevestigd is in de Ieperse Kazerne. Een viertal jaar eerder ontving Ivan vanwege de Nationale Federatie Strijders van 1940-1945 de decoratie Erkentelijkheidskruis als blijk van waardering voor zijn werk. Ook kwam Ivan overal terwereld in alle kranten te staan, zoals je op deze pagina's hier kan zien Artikel 1, Artikel 2, Artikel 3, Artikel 4.

Wie bij Ivan en Marie Claire aanbelt, maakt kennis met een vriendelijke sfeer van gastvrijheid. Je maakt kennis met een fantastische man en vrouw die aan hun leven een heel bijzonder doel hebben gegeven, al hadden ze vroeger nooit gedacht dat ze dit ooit zouden doen. Je maakt kennis met een man met een formidabel optimisme. Terwijl Ivan aan de bezoekers toont hoe hij te werk gaat, tapt hij de ene mop na de andere en doorheen zijn werkplaats davert het ene lachsalvo na het andere. Niemand vergeet ooit zijn bezoek aan de schalkse Shrapnel Charlie, maar eveneens niemand vergeet ooit de boodschap die Ivan en zijn soldaatjes wereldwijd verspreiden!

 

 

"Schrapnel Charlie And The Scottish Memorial"

Ivan Sinnaeve is born in 1953. He used to be a carpenter, until he had a severe accident which disabled him. Since then, he is able to walk short distances with his walking stick, but can only leave his house with a wheelchair, helped by his wife.
Ivan couldn't live with the idea to spend his days in front of the television and sought for a new challenge. And so he started making lead soldiers.
Living near the battlefields of the Great War, the soldiers from all over the world who passed here, became his major source of inspiration.
He wasn't satisfied with just making lead soldiers. For him, these figurines should have an emotional link with the area in which so many fought, sisappeared or died. Therefore he decided to use special lead: the lead of the murderous shrapnel balls which are still commonly found in Flanders Fields.
His international reputation was quickly established. People from all over the world are visiting him. One of them, a Canadian, gave him a very appropiate artist name: 'Shrapnel Charlie', and since them he is known as such.
The battlefield pilgrims are only too happy to take some of Charlie's soldiers with them, and he is very proud on that. Ivan sees this as a symbolical return of the soul of the soldiers.

When he heard about the idea to raise at last a Scottish monument in Flanders he was immediately very enthousiast. It was his idea to make a special limited edition of his famous piper model, probably the most wanted model of all his design, with the sole purpose to collect money for this project.
Ivan does'nt want to be paid for his efforts. He insists that ecery penny should go to the raising of this all-Scottisch monument, which will commemorate the involvement of all the Scottish soldiers on the Western Front.

The Scottish Monument Project seeks to erect a permanent memorial to all the Scottish soldiers who fought on the Western front, regardless of their unit. It will be made by the Scottish company Fyfe Glenrock out of Corrennie Pink, a Scottish granite. The monument will be raised near Zonnebeke- Passchendaele. Three Scottish Divisions were involved in
bitter fighting here between 31 of July and the end of September 1917 in this peticular area.
It will be similar in the shape and size to many of the city-, village- and parish memorials in Scotland, this to symbolize the bound between the hometowns of the soldiers and the
former battlefield. It will also be a reminder of the involvement of the 1st South African Brigade, which was part of the 9th Scottish Division.

 

 

 

 

"Shrapnel Charlie"
Ivan SInnaeve - Marie Claire Leroy
Brugseweg 283
8900 Ieper (Sint-Jan)
(057) 20.36.91